ហេតុអ្វីគំនិតសូហ្វវែរល្អៗនៅកម្ពុជា នៅតែជាត្រឹមគំនិត

ពូរបស់ខ្ញុំធ្វើការផ្នែកសុខាភិបាល ហើយគាត់មានគំនិតបង្កើតកម្មវិធីសុខភាពមួយ ដែលកើតចេញពីបញ្ហាដែលគាត់ជួបនៅកន្លែងធ្វើការរៀងរាល់ថ្ងៃ។ ខ្ញុំគិតថាវាជាគំនិតល្អណាស់។ គាត់មិនមានថវិកាគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីធ្វើវាឱ្យចប់ទេ។ ខ្ញុំបានបង្កើតផ្នែកធំមួយរបស់វាដោយខ្លួនឯង ប៉ុន្តែដើម្បីធ្វើវាឱ្យចប់សព្វគ្រប់ ត្រូវការច្រើនជាងពេលទំនេររបស់ខ្ញុំ។ ដូច្នេះ ឥឡូវនេះវានៅលើកុំព្យូទ័រយួរដៃរបស់ខ្ញុំ ដោយទើបតែធ្វើបានមួយផ្នែក។

ខ្ញុំឮរឿងស្រដៀងៗនេះញឹកញាប់ណាស់នៅកម្ពុជា។ ពេលមនុស្សដឹងថាខ្ញុំបង្កើតសូហ្វវែរ ពួកគេច្រើនតែប្រាប់ខ្ញុំអំពីកម្មវិធីមួយដែលពួកគេចង់បង្កើត ហើយគំនិតជាច្រើនគឺល្អ។ គំនិតទាំងនោះមកពីមនុស្សដែលយល់ពីបញ្ហាក្នុងអាជីវកម្ម ឬក្នុងតំបន់របស់ខ្លួន ច្បាស់ជាងក្រុមហ៊ុនណាមួយដែលមកពីខាងក្រៅ។

បន្ទាប់មក ពេលនិយាយដល់ថ្លៃដើម រឿងច្រើនតែបញ្ចប់ត្រឹមនោះ។ ពេលខ្លះ ដូចករណីពូរបស់ខ្ញុំ អ្នកនោះគ្មានលុយ។ ពេលខ្លះទៀត គេមានលុយខ្លះ ប៉ុន្តែមិនចង់ចាយវាលើសូហ្វវែរ។ ហើយមនុស្សជាច្រើនមិនដឹងថា មានវិធីផ្សេងទៀតដើម្បីរកទុនទេ។

ខ្ញុំបង្កើតសូហ្វវែរជាអាជីព ហើយបច្ចុប្បន្នខ្ញុំកំពុងដឹកនាំការបង្កើតប្រព័ន្ធដំណើរការកម្ចី (loan origination system) សម្រាប់គ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុមួយ។ កម្ពុជាមានគំនិតច្រើន ប៉ុន្តែមានតិចតួចណាស់ដែលទៅដល់កំណែដំបូងដែលដំណើរការបាន។ ការបង្កើតសូហ្វវែរដែលមនុស្សអាចពឹងផ្អែកបាន ត្រូវការលុយ ហើយនៅកម្ពុជា លុយនោះពិបាករកណាស់។ ទាំងអ្នកដែលមានគំនិត ទាំងអ្នកដែលមានលុយ អាចផ្លាស់ប្ដូររឿងនេះបាន។

ពេលអ្នកអភិវឌ្ឍន៍ជាសាច់ញាតិ

ខ្ញុំចាប់ផ្ដើមបង្កើតកម្មវិធីរបស់ពូខ្ញុំដោយខ្លួនឯង ព្រោះគាត់ជាសាច់ញាតិ ហើយខ្ញុំជឿលើគំនិតនោះ។ វាក៏ជាឱកាសមួយដើម្បីរៀនអ្វីថ្មីៗដែរ ដូចជាការប្រើ AI ដើម្បីអានវេជ្ជបញ្ជា និងបំប្លែងសំណើដែលសរសេរជាភាសាធម្មតា ទៅជាបញ្ជីឱសថ។ វាទៅបានឆ្ងាយជាងគំនិតភាគច្រើន។ អតិថិជនអាចស្នើសុំអ្វីដែលពួកគេត្រូវការ ហើយកម្មវិធីស្វែងរកហាងតែមួយដែលអាចផ្គត់ផ្គង់បានគ្រប់មុខក្នុងបញ្ជី។ ហាងនានាមានផ្ទាំងគ្រប់គ្រង (dashboard) សម្រាប់គ្រប់គ្រងស្តុក និងបញ្ជាក់ការទូទាត់ ហើយមានផ្នែកអ្នកគ្រប់គ្រង (admin) សម្រាប់ដំណើរការសេវាកម្មទាំងមូល។ ទាំងអស់នេះដំណើរការជាភាសាខ្មែរ និងអង់គ្លេស។

អ្វីដែលនៅសល់ គឺជាផ្នែកដែលចំណាយច្រើនបំផុត។ កម្មវិធីត្រូវតែធ្វើឱ្យចប់ ហើយបង្ហាញថាវាដំណើរការបានជាមួយអ្នកប្រើប្រាស់ពិតៗ។ បន្ទាប់មកមានការងារទីពីរ៖ ធ្វើឱ្យមនុស្សប្រើវា ហើយរក្សាវាឱ្យដំណើរការជាប់ជានិច្ច នៅពេលដែលពួកគេពឹងផ្អែកលើវា។ នោះគឺជាការងាររាប់ខែទៀត។ បន្ទាប់មក ខ្ញុំបានចាប់ផ្ដើមការងារពេញម៉ោងថ្មីមួយ ហើយកម្មវិធីនេះត្រូវផ្អាកតាំងពីពេលនោះមក។

ចិត្តល្អ និងពេលទំនេរ បាននាំកម្មវិធីនេះមកដល់ត្រឹមនេះ។ អ្វីដែលនៅសល់ត្រូវការថវិកាពិតប្រាកដ ហើយមានយោបល់ពីរយ៉ាងដែលគេតែងលើកឡើង ដើម្បីជៀសវាងរឿងនោះ។

ហេតុអ្វីមិនប្រើកម្មវិធីដែលមានស្រាប់?

យោបល់ទីមួយគឺប្រើអ្វីដែលមានស្រាប់។ ពូខ្ញុំបានគិតអំពីប្រព័ន្ធ POS កម្មវិធី Grab និងកម្មវិធីក្នុងស្រុកផ្សេងៗទៀត។ សម្រាប់អាជីវកម្មជាច្រើន ការប្រើមួយក្នុងចំណោមនោះគឺជាជម្រើសត្រឹមត្រូវ។ បើឧបករណ៍ដែលមានលក់ស្រាប់អាចធ្វើការងារនោះបាន សូមប្រើវាចុះ។

ឧបករណ៍នីមួយៗគ្របដណ្ដប់បានតែផ្នែកខ្លះនៃគំនិតនេះ។ POS ដំណើរការបញ្ជរលក់នៅហាងមួយ ហើយអាចពង្រីកដល់សាខាពីរបីបាន។ Grab និងកម្មវិធីដឹកជញ្ជូនផ្សេងទៀត យកការកុម្ម៉ង់ពីហាងមួយទៅដល់មាត់ទ្វារអតិថិជន។ គ្មានកម្មវិធីណាមួយយកបញ្ជីទាំងមូលរបស់អតិថិជន ផ្ទៀងផ្ទាត់វាជាមួយស្តុកនៅហាងក្នុងខេត្តផ្សេងៗ ហើយបំប្លែងវាទៅជាការកុម្ម៉ង់មួយ ការទូទាត់មួយ និងការដឹកជញ្ជូនមួយនោះទេ។ បន្ថែមភាសាខ្មែរ និងអង់គ្លេស ការទូទាត់តាមកម្មវិធីធនាគារក្នុងស្រុក និងបុគ្គលិកនៅហាងនីមួយៗ ដែលគួរមើលឃើញតែការកុម្ម៉ង់របស់ហាងខ្លួនប៉ុណ្ណោះ នោះវាហួសពីអ្វីដែលឧបករណ៍ទាំងនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីធ្វើហើយ។ ការភ្ជាប់ឧបករណ៍ទាំងនេះជាច្រើនបញ្ចូលគ្នាទូទាំងប្រទេស ក៏នាំមកនូវបញ្ហាឈឺក្បាលផ្សេងទៀត ហើយការរក្សាឱ្យវាស៊ីសង្វាក់គ្នា គឺជាការងារដែលមិនចេះចប់។

POS ដំណើរការបញ្ជរលក់តែមួយ។ ប្រព័ន្ធនេះត្រូវដំណើរការទូទាំងប្រទេស។

ហេតុអ្វីមិនប្រើ vibe coding?

យោបល់ទីពីរគឺ AI។ ខ្ញុំប្រើឧបករណ៍សរសេរកូដដោយ AI រាល់ថ្ងៃ ហើយវាធ្វើឱ្យខ្ញុំធ្វើការបានលឿនជាងមុន។ Vibe coding គឺជាការដែលអ្នករៀបរាប់ពីអ្វីដែលអ្នកចង់បាន ហើយទទួលយកអ្វីក៏ដោយដែល AI សរសេរ។ វាអាចផ្ដល់ឱ្យអ្នកនូវកម្មវិធីសាកល្បង (demo) ដែលគួរឱ្យជឿជាក់មួយ ក្នុងរយៈពេលតែមួយចុងសប្ដាហ៍។ តែវានឹងមិនប្រាប់អ្នកថា demo នោះខ្វះអ្វីខ្លះទេ។

ការងារវិស្វកម្មសូហ្វវែរភាគច្រើន គឺជាការងារដែល demo មិនបង្ហាញ។ ក្នុងកម្មវិធីរបស់ពូខ្ញុំ នោះមានន័យថាត្រូវសម្រេចថា បុគ្គលិកហាងណាអាចផ្លាស់ប្ដូរការកំណត់អ្វីខ្លះ និងថាតើមានអ្វីកើតឡើងចំពោះការកុម្ម៉ង់មួយ នៅពេលហាងបដិសេធការទូទាត់។ វាមានន័យថាត្រូវធានាថា អ្នកដែលនិយាយថាឈឺទ្រូង ត្រូវបានប្រាប់ឱ្យទៅជួបគ្រូពេទ្យ ហើយថា AI មិនណែនាំថ្នាំអង់ទីប៊ីយ៉ូទិក ដោយផ្អែកលើការរៀបរាប់រោគសញ្ញានោះទេ។ តេស្តស្វ័យប្រវត្តិប្រមាណ ៥៧០ ដំណើរការ មុនពេលការផ្លាស់ប្ដូរណាមួយត្រូវបានបញ្ចូល។ AI អាចសរសេរកូដទាំងនោះបានច្រើន។ ប៉ុន្តែនៅតែត្រូវការនរណាម្នាក់ដែលដឹងថាវាត្រូវតែមាន ពិនិត្យថាវាត្រឹមត្រូវ និងជួសជុលវា នៅពេលមានអ្វីខូចក្រោយពេលដាក់ឱ្យប្រើ។

Vibe coding ផ្ដល់ឱ្យអ្នកត្រឹមតែផ្នែកខាងមុខ។ អ្វីដែលនៅពីក្រោយ នៅតែត្រូវបង្កើត។

ផ្លូវកាត់ទាំងពីរនេះ មិនបានលុបបំបាត់តម្រូវការថវិកាទេ ដូច្នេះយើងត្រឡប់មករឿងលុយវិញ។

លុយទៅកន្លែងដែលមនុស្សអាចមើលឃើញ

ប្រជាជនកម្ពុជាដែលមានលុយសម្រាប់វិនិយោគ ច្រើនតែដាក់វាលើអ្វីដែលពួកគេអាចមើលឃើញ និងប៉ះពាល់បាន៖ ដី ផ្ទះល្វែង ឡាន ឬហាងកាហ្វេ។ បើហាងកាហ្វេមិនដំណើរការល្អ អ្នកអាចលក់សម្ភារៈ ឬជួលកន្លែងនោះឱ្យអ្នកផ្សេង។ សូហ្វវែរមិនផ្ដល់ការធានាបែបនោះទេ។ អ្នកចំណាយលើការងាររាប់ខែ ហើយអ្វីដែលអ្នកទទួលបាននៅចុងបញ្ចប់ គឺកម្មវិធីមួយនៅលើទូរស័ព្ទ។ សម្រាប់អ្នកដែលមិនធ្លាប់បង្កើតវា កម្មវិធីនោះមើលទៅហាក់ដូចជាគួរតែថោក។

មនុស្សជាច្រើនក៏រំពឹងថា នឹងបង់ថ្លៃសូហ្វវែរតែម្ដង ដូចការបង់ឱ្យជាងសំណង់សង់ផ្ទះ ហើយមិនទុកលុយអ្វីសម្រាប់ hosting ការជួសជុល ឬការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពទេ។ បន្ទាប់មក ពួកគេជ្រើសរើសអ្នកដែលដាក់តម្លៃថោកបំផុត ទទួលបានកម្មវិធីដែលដំណើរការបានតែពាក់កណ្ដាល ហើយសន្និដ្ឋានថាការចាយលុយលើសូហ្វវែរគឺខ្ជះខ្ជាយ។ ពួកគេប្រាប់មិត្តភក្តិ ហើយរឿងនោះរីករាលដាលលឿនជាងរឿងជោគជ័យណាមួយ។

ទុនដំបូងសម្រាប់បច្ចេកវិទ្យាក៏ខ្វះខាតដែរ។ Startup Cambodia Insight 2024 ដែលជារបាយការណ៍របស់ Techo Startup Center បានលើកឡើងពីកង្វះទុន កង្វះធនធានមនុស្ស និងឱកាសដកទុនចេញ (exit) ដែលខ្សោយសម្រាប់វិនិយោគិន ថាជាឧបសគ្គសម្រាប់ស្តាតអាប់ដំណាក់កាលដំបូង។ Tech Startup Founders Outlook 2025 បានបង្ហាញថា មានការតាមដានតិចតួចណាស់ បន្ទាប់ពីកម្មវិធីគាំទ្របានបញ្ចប់ ជាពិសេសនៅក្រៅភ្នំពេញ។ ខ្ញុំគិតថា ផ្លូវទៅរកវិនិយោគិនដំបូង គឺវែងជាងនេះទៅទៀត សម្រាប់អ្នកដែលមានគំនិតនៅតាមខេត្ត។

ជូនចំពោះអ្នកដែលមានគំនិត

បើមានតែគំនិត វាមិនសូវមានតម្លៃទេ រហូតដល់អ្នកមានភស្តុតាងខ្លះថា មនុស្សចង់បានវា។ ភស្តុតាងនឹងផ្លាស់ប្ដូររាល់ការសន្ទនាដែលអ្នកនឹងមាន ជាមួយគ្រួសាររបស់អ្នក ជាមួយវិនិយោគិន និងជាមួយអ្នកអភិវឌ្ឍន៍។

ចាប់ផ្ដើមជាមួយឧបករណ៍ដែលអតិថិជនរបស់អ្នកប្រើរួចហើយ។ ប្រជាជនកម្ពុជាជាច្រើន ឆាត លក់ និងទទួលការកុម្ម៉ង់តាម Telegram និង Facebook។ ក្រុម Telegram មួយ Google Sheet មួយ និងកូដ KHQR មួយ អាចបង្ហាញថាតើមនុស្សនឹងប្រើសេវាកម្មរបស់អ្នក ហើយបង់លុយឱ្យវាឬអត់ មុនពេលអ្នកបង់លុយឱ្យនរណាម្នាក់ដើម្បីបង្កើតកម្មវិធី។ គំរូដើម (prototype) សាមញ្ញមួយ ដែលអ្នកបង្កើតដោយ vibe coding នៅចុងសប្ដាហ៍ ក៏អាចប្រើបានដែរ ដរាបណាអ្នកមិនដាក់ឱ្យអតិថិជនពិតប្រើវា ទាំងស្ថានភាពបែបនោះ។

ចូលរួមចំណែកខ្លះពីខ្លួនឯង មិនថាជាថវិកាតិចតួច ពេលល្ងាចរបស់អ្នក ឬអតិថិជន ២០ នាក់ដំបូងដែលអ្នកចុះឈ្មោះដោយដៃ ទោះបីជាត្រូវទៅជួបពួកគេម្នាក់ម្ដងៗក៏ដោយ។

បន្ទាប់មក សូមមើលហួសពីប្រាក់សន្សំរបស់ខ្លួនឯង។ នៅកម្ពុជា គ្រួសារច្រើនតែរួមលុយគ្នាដើម្បីបើកហាង ឬតូបនៅផ្សារ។ វិធីដដែលនេះអាចប្រើបានសម្រាប់សូហ្វវែរដែរ ដរាបណាគ្រប់គ្នាយល់ពីហានិភ័យ។ សហគ្រាសខ្មែរ (Khmer Enterprise) ដែលរដ្ឋាភិបាលគាំទ្រ ផ្ដល់ជំនួយឥតសំណងដល់ស្តាតអាប់ និងរៀបចំការប្រកួតប្រជែងដែលមានរង្វាន់ជាសាច់ប្រាក់។ វិនិយោគិនទេវតា (angel investor) និងក្រុមហ៊ុនមូលធនបណ្ដាក់ទុន (venture capital) គឺជាជម្រើសមួយទៀត ទោះបីជាពួកគេច្រើនតែចង់ឃើញអ្នកប្រើប្រាស់ដំបូងៗជាមុនសិនក៏ដោយ។ ស្ថាបនិកខ្លះ បានអតិថិជនដំបូងរបស់ខ្លួនជាអ្នកចេញថ្លៃកំណែដំបូង។

ជូនចំពោះអ្នកដែលមានលុយ

អ្នកធ្លាប់ប្រថុយរួចហើយ។ ការបើកភោជនីយដ្ឋាន ឬហាងមួយ គឺជាការប្រថុយមួយ ហើយមិនមែនគ្រប់កន្លែងសុទ្ធតែរស់រានបាននោះទេ។ សូហ្វវែរក៏អាចជាការប្រថុយប្រភេទដូចគ្នានេះដែរ។

សុំតម្លៃសម្រាប់កំណែមួយ ដែលដោះស្រាយបញ្ហាតែមួយ សម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់តែមួយប្រភេទ។ បន្ទាប់មក ផ្ដល់ទុនជាដំណាក់កាល៖ បង់សម្រាប់កំណែនោះ មើលថាតើមនុស្សប្រើវា ហើយត្រឡប់មកប្រើម្ដងទៀតឬអត់ រួចសម្រេចជំហានបន្ទាប់ពីទីនោះ។ អ្នកមិនចាំបាច់ប្ដេជ្ញាលើកម្មវិធីទាំងមូលតាំងពីថ្ងៃដំបូងទេ។

ស្វែងរកស្ថាបនិកដែលបានសាកល្បងអ្វីមួយរួចហើយ ទោះបីជាអ្វីដែលសាមញ្ញក៏ដោយ។ កម្មវិធីធម្មតាមួយដែលមនុស្ស ៥០ នាក់ប្រើរៀងរាល់សប្ដាហ៍ ប្រាប់អ្នកបានច្រើនជាងស្លាយបង្ហាញ (pitch deck) ដ៏ស្អាតមួយ។

អ្វីដែលខ្ញុំចង់ឃើញ

អ្នកដែលយល់ពីបញ្ហារបស់កម្ពុជាច្បាស់ជាងគេ ច្រើនតែជាអ្នកដែលរស់នៅជាមួយបញ្ហាទាំងនោះ ហើយគំនិតរបស់ពួកគេជាច្រើនត្រូវឈប់ នៅពេលពួកគេឃើញថ្លៃដើមនៃការបង្កើត។ ខ្ញុំចង់ឃើញគំនិតទាំងនោះកាន់តែច្រើន ទៅដល់កំណែដំបូងដែលដំណើរការបាន។

បើអ្នកមានគំនិត សូមរកមនុស្ស ១០ នាក់ឱ្យសាកល្បងកំណែសាមញ្ញមួយក្នុងខែនេះ។ បើអ្នកមានលុយ សូមទុកថវិកាតិចតួចមួយក្នុងឆ្នាំនេះ សម្រាប់គំនិតសូហ្វវែរមួយ ពីអ្នកដែលរស់នៅជាមួយបញ្ហានោះ។

បើអ្នកធ្លាប់នៅម្ខាងណាមួយនៃរឿងនេះនៅកម្ពុជា តើអ្វីដែលធ្វើឱ្យមានភាពខុសគ្នា?